ریزش سنگ نما یکی از معضلات خطرناک ساختمانی است که میتواند خسارات جانی و مالی جبرانناپذیری به بار آورد. هرچند این اتفاق اغلب در ساختمانهای قدیمی و فرسوده رخ میدهد، اما متأسفانه در ساختمانهای نوساز نیز بارها شاهد بروز این مشکل بودهایم.
عوامل انسانی، بهویژه اهمالکاری، عدم استفاده مناسب و کافی از مصالح و عدم مهارت مجریان نما، مهمترین دلیل جدا شدن و سقوط سنگهاست. سقوط اولین قطعه سنگ، باید زنگ خطری جدی برای مالکین باشد تا بدون فوت وقت، نسبت به بررسی وضعیت سنگ نمای ساختمان، توسط افراد متخصص اقدام کرده و تمهیدات لازم (مانند پیچ و رولپلاک) را برای ایمنسازی ساختمان و رفع خطر انجام دهند.
فرآیند پیچ و رولپلاک کردن، راهکاری مهندسی برای تثبیت سنگها و بازگرداندن ایمنی به ساختمان است.
پیچ و رولپلاک نما یعنی چه؟
در این روش، تعمیرکاران متخصص (معمولاً با استفاده از طناب و بدون نیاز به داربست) با استفاده از دریلهای مخصوص، سوراخهایی را در سنگ ایجاد میکنند که تا عمق بتن یا آجر پشت سنگ نفوذ میکند. سپس با استفاده از پیچهای گالوانیزه ضد زنگ و رولپلاکهای مخصوص، سنگ را به بدنه اصلی ساختمان میدوزند. پس از اتمام کار، روی پیچها با بتونه همرنگ سنگ پوشانده میشود تا زیبایی نما حفظ شود.
چه زمانی و در چه شرایطی باید پیچ و رولپلاک انجام شود؟
این عملیات همیشه لازم نیست، اما در شرایط زیر انجام آن ضروری و حیاتی است:
- مشاهده لق شدن یا سقوط سنگ:
اگر حتی یک قطعه سنگ از نما جدا شود و بیفتد، این یک زنگ خطر جدی است. ریزش یک سنگ نشان میدهد که ملات پشت بقیه سنگها نیز خاصیت چسبندگی خود را از دست داده و هر لحظه احتمال ریزش سایر قسمتها وجود دارد.
- عدم اسکوپ کردن سنگ در زمان ساخت:
در ساختمانسازی اصولی، سنگهای نما (مخصوصاً سنگهای صیقلی مثل گرانیت و تراورتن) باید در زمان نصب "اسکوپ" شوند (سیمپیچی یا شیارزنی پشت سنگ). اگر سازنده این کار را نکرده باشد، بعد از چند سال سنگها حتماً جدا میشوند.
- ترکخوردگی یا طبله کردن سنگ:
اگر مشاهده کردید که سنگها از جای خود کمی بیرون زدهاند (طبله کردن) یا ترکهای ریز و درشت روی آنها ایجاد شده، نشاندهنده فشار و جدا شدن از ملات است و باید فوراً توسط متخصصان بررسی شوند.
- نوسانات دمایی شدید و بارندگی:
در مناطقی که تغییرات دمای شب و روز زیاد است یا بارندگی شدید باعث نفوذ آب به پشت سنگ و یخزدگی آن میشود، ملات سریعتر پوک شده و نیاز به پیچ و رولپلاک ایجاد میشود.
- پس از زلزله یا نشست ساختمان:
تکانهای ناشی از زلزله یا نشست طبیعی ساختمان در گذر زمان، باعث گسست پیوند بین سنگ و ملات خشک شده میشود.
آیا پیچ و رولپلاک کردن راهکار درستی است؟
بله، این روش در حال حاضر بهترین، سریعترین و منطقیترین راهکار برای تعمیر نمای سنگی است، اما باید با دید فنی به آن نگاه کرد:
- به عنوان روش تعمیراتی:
کاملاً تأیید شده است. وقتی سنگی کار شده و ملات آن خشک شده، دیگر نمیتوان پشت آن سیمپیچی (اسکوپ) انجام داد. تنها راهی که نیروی لازم برای نگه داشتن سنگ را ایجاد میکند، استفاده از پیچ و رولپلاک است. این کار اگر توسط تیم حرفهای انجام شود، سنگ را برای دهها سال بیمه میکند.
- نکته مهم در مورد زیبایی:
برخی افراد نگران زشت شدن نما هستند. اگر مجری کار از بتونه همرنگ و ضد آب روی گلپیچها استفاده کند، جای پیچها از فاصله چند متری اصلاً قابل تشخیص نخواهد بود و زیبایی ساختمان حفظ میشود.
- انتخاب نوع پیچ:
بسیار مهم است که از پیچهای گالوانیزه گرم استفاده شود. پیچهای معمولی در برابر رطوبت زنگ میزنند و پس از مدتی زنگآبه روی سنگ جاری میشود که ظاهر نما را خراب میکند و خود پیچ نیز میپوسد.
نتیجهگیری
پیچ و رولپلاک سنگ نما یک هزینه اضافی نیست، بلکه اقدامی ضروری برای حفظ جان عابران و ساکنان و جلوگیری از خسارتهای سنگین حقوقی است. این روش اگر با پیچهای گالوانیزه، فاصله استاندارد و بتونهکاری دقیق انجام شود، کاملاً اصولی و مورد تایید مهندسان ساختمان است.